Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15) có hiệu lực từ 01/07/2025 mang đến nhiều thay đổi quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí lao động và nghĩa vụ đóng BHXH của doanh nghiệp tại TP Huế. Bài viết này tổng hợp 5 thay đổi lớn nhất mà giám đốc và kế toán cần nắm ngay.

1. Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Luật mới mở rộng diện bắt buộc tham gia BHXH sang các nhóm chưa từng phải đóng trước đây:

• Chủ hộ kinh doanh: Chủ hộ KD có đăng ký kinh doanh và sử dụng lao động bắt buộc tham gia BHXH cho chính mình
• Người quản lý DN không hưởng lương: Thành viên HĐQT, giám đốc không nhận lương từ DN nhưng vẫn phải đóng BHXH
• Người lao động làm việc không trọn thời gian: Làm việc từ 1/2 thời gian trở lên thay vì chỉ áp dụng cho hợp đồng từ 1 tháng như trước

Ảnh hưởng đến DN tại TP Huế: Các hộ kinh doanh nhỏ tại chợ Đông Ba, khu vực Phong Điền, khu thương mại cần rà soát lại nghĩa vụ BHXH. Chi phí đóng BHXH sẽ tăng nếu trước đây chưa đóng cho các đối tượng này.

2. Giảm điều kiện hưởng lương hưu - từ 20 năm xuống 15 năm

Đây là thay đổi lớn nhất và được chờ đợi nhiều nhất:

Ý nghĩa với người lao động: Nhiều công nhân tại KCN Phú Bài, TP Huế đã đóng BHXH 15-19 năm nhưng ngừng làm việc sẽ không cần đợi đủ 20 năm để nhận lương hưu nữa.

3. Siết chặt quy định rút BHXH một lần

Luật mới hạn chế đáng kể quyền rút BHXH một lần - đây là thay đổi gây tranh cãi nhất:

• Người bắt đầu đóng từ 01/07/2025: Không được rút BHXH một lần (trừ trường hợp đặc biệt: ra nước ngoài định cư, bệnh nặng...)
• Người đã đóng trước 01/07/2025: Vẫn được rút theo quy định chuyển tiếp, nhưng chỉ rút tối đa 50% tổng thời gian đã đóng

Tác động đến DN: Người lao động có xu hướng yêu cầu tăng lương thực nhận thay vì đóng BHXH cao. DN cần giải thích rõ cho nhân viên về quyền lợi dài hạn khi giữ sổ BHXH.

4. Bổ sung chế độ thai sản cho nam giới

Luật mới mở rộng quyền lợi thai sản cho lao động nam:

• Nghỉ 5 ngày làm việc khi vợ sinh con (áp dụng cho cả sinh mổ và sinh thường)
• Nghỉ 7 ngày nếu vợ sinh đôi trở lên
• Được hưởng chế độ BHXH trong thời gian nghỉ

5. Tăng mức xử phạt DN trốn đóng BHXH

Luật mới bổ sung quy định xử lý hình sự đối với hành vi trốn đóng BHXH:

• Phạt hành chính: Tăng mức phạt so với trước, tính theo số lao động và thời gian vi phạm
• Truy cứu hình sự: Giám đốc, người đại diện theo pháp luật có thể bị truy tố nếu trốn đóng BHXH với số tiền lớn hoặc tái phạm
• Cơ quan BHXH được quyền: Khởi kiện DN trốn đóng ra tòa án thay vì chỉ phạt hành chính như trước

Cảnh báo cho DN tại TP Huế: Nhiều DN vừa nhỏ vẫn có thói quen đóng BHXH trên mức lương cơ bản thay vì tổng thu nhập thực tế. Luật mới siết chặt hơn quy định này.

6. Câu hỏi thường gặp

Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ khi nào?

Từ 01/07/2025. Một số điều khoản chuyển tiếp áp dụng cho người đã đóng BHXH trước ngày này.

DN mới thành lập phải đóng BHXH ngay không?

Có - ngay khi ký hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên. Thời hạn đăng ký tham gia là 30 ngày kể từ ngày ký HĐLĐ. Xem thêm: Thủ tục thành lập DN tại TP Huế.

Mức đóng BHXH năm 2026 là bao nhiêu?

Tổng mức đóng BHXH bắt buộc: DN đóng 17.5% + NLĐ đóng 8% = 25.5% tổng lương. Ngoài ra còn BHYT (4.5%) và BHTN (2%). Tổng cộng DN phải chi thêm khoảng 32% trên quỹ lương.

Lương đóng BHXH tính trên cơ sở nào?

Trên tổng tiền lương, phụ cấp và các khoản bổ sung có tính chất cố định - không chỉ lương cơ bản. Nhiều DN vẫn tách lương thành "lương cơ bản + phụ cấp" để giảm mức đóng - nhưng luật mới kiểm soát chặt hơn và phạt nặng hơn.

Xem thêm: Dịch vụ thành lập doanh nghiệp | Lương tối thiểu vùng tại TP Huế 2025